UUID

Universal Unique Identifier — ตัวระบุไม่ซ้ำกันขนาด 128-bit (แสดงเป็น string 36 ตัวอักษร เช่น 550e8400-e29b-41d4-a716-446655440000)

ทุก Version

Version	วิธีสร้าง	ใช้เมื่อไหร่
v1	timestamp + MAC address ของเครื่อง	ต้องการ uniqueness จาก hardware — แต่เปิดเผย MAC address
v2	เหมือน v1 + user/group ID ของ OS	DCE security — แทบไม่มีใครใช้แล้ว
v3	MD5 hash จาก namespace + name	สร้าง ID เดิมซ้ำได้จาก input เดิม (deterministic)
v4	สุ่มล้วน (random 122 bits)	ใช้ง่าย ไม่ต้องคิดเยอะ — ยอดนิยมที่สุด
v5	SHA-1 hash จาก namespace + name	เหมือน v3 แต่ปลอดภัยกว่า (SHA-1 > MD5)
v6	v1 แต่สลับ byte ให้ timestamp มาก่อน	sort ตามเวลาได้ — เป็น stepping stone ไป v7
v7	Unix timestamp (48-bit) + random	sort ได้ + ไม่เปิดเผย MAC — ตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับ DB
v8	custom format ตามที่ vendor กำหนด	กรณีพิเศษที่ต้องการ format เฉพาะ

v4 vs v7 — ทำไมถึงต่างกันมากใน Database

v4 สุ่มล้วน → ค่าที่ได้กระจายทั่ว B-Tree index → ทุกครั้งที่ insert ต้องไปหา page ที่ random → cache miss เยอะ → index กิน buffer cache จนไม่เหลือให้ table/index อื่น

v7 มี timestamp นำหน้า → ค่าใหม่เรียงต่อท้ายเสมอ → insert แค่ต่อท้าย index → cache hit สูง → ประสิทธิภาพใกล้เคียง bigint

Benchmark บน PostgreSQL (insert 1 ล้าน rows + concurrent queries)

วิธีเก็บ	เวลา insert	TPS	ขนาด DB	เทียบกับตัวก่อนหน้า
uuid::text	410 วินาที	2,421	4.31 GB	—
uuidv4	375 วินาที	2,670	2.65 GB	เร็วขึ้น 10%, เล็กลง 63%
uuidv7	290 วินาที	3,420	2.47 GB	เร็วขึ้น 30%, เล็กลง 7%
bigint	290 วินาที	3,480	1.97 GB	เร็วเท่ากัน, เล็กลง 25%

สาเหตุหลักที่ v4 ช้า: index ไม่มี data locality → กิน buffer cache ของ PostgreSQL → page อื่นโดนไล่ออก → ทุก operation ต้องอ่านจาก disk

เลือกอะไรดี

• v4 — ใช้ได้ถ้าแค่ต้องการ unique ID ไม่ต้อง sort ไม่ใช่ database PK (เช่น expense tracker app)
• v7 — เหมาะเป็น database primary key เพราะ insert เร็ว + sort ตามเวลาได้
• bigint — เร็ว + เล็กที่สุด แต่ไม่ globally unique ข้าม system
• v3/v5 — ต้องการ deterministic ID จาก input เดิมได้ผลเดิม (เช่น URL → UUID)

ใช้ใน Dart

import 'package:uuid/uuid.dart';
 
const uuid = Uuid();
uuid.v4();  // "a1b2c3d4-..."
uuid.v7();  // "018f..."  (เรียงตามเวลา)