TPS vs RPS

Metrics สำคัญ 2 ตัวสำหรับวัดประสิทธิภาพระบบ backend ที่หลายคนมักสับสน เพราะดูเหมือนวัดสิ่งเดียวกัน แต่จริง ๆ วัดคนละมิติ

TPS (Transactions Per Second)

• จำนวน transaction ที่สมบูรณ์ ต่อวินาที
• Transaction = หน่วยงานที่สมบูรณ์ (complete unit of work) ต้อง ACID — สำเร็จทั้งหมดหรือไม่เกิดเลย
• ตัวอย่าง: โอนเงิน (1 transaction), สร้าง order (1 transaction), ลงทะเบียน user (1 transaction)
• เน้นที่: Business Logic / Database Layer

RPS (Requests Per Second)

• จำนวน request ทุกรูปแบบ ต่อวินาที
• Request = การเรียกใช้ API ทุกรูปแบบ (GET, POST, PUT, DELETE)
• ทุกครั้งที่มีใครเรียก API ของคุณ = 1 request
• เน้นที่: Network / API Layer

ความแตกต่างหลัก

ด้าน	TPS	RPS
ขอบเขต	Business/Database layer	API/Network layer
นับอะไร	เฉพาะงานที่มีความหมายทางธุรกิจ	ทุก request ที่เข้ามา
ACID	ต้อง	ไม่จำเป็น

กฎสำคัญ:

• RPS ≥ TPS เสมอ — 1 transaction อาจใช้หลาย requests
• แต่ 1 request ไม่จำเป็นต้องเป็น transaction

ตัวอย่างจริง

1. Read-heavy System (Social Media)

• RPS = 100,000 (ดู feed, โหลดรูป, อ่านคอมเมนต์)
• TPS = 5,000 (โพสต์, comment, like)
• อัตราส่วน 20:1

2. E-commerce Checkout (Sustained Traffic)

ทุกวินาทีในช่วง peak:

• 100 users เปิดหน้า → 3 GETs = 300 requests
• 100 users กดยืนยัน → 1 POST = 100 requests
• RPS = 400, TPS = 100 → อัตราส่วน 4:1

3. Per-user Journey (E-commerce)

User 1 คนตั้งแต่เริ่มจนจบ (30 วินาที):

1. โหลดหน้า checkout → 3 GET requests (cart, shipping, payment)
2. กดยืนยัน → 1 POST request (create order)

• 4 requests : 1 transaction → ถ้าต้องการ TPS = 100 ระบบต้องรับ RPS ≈ 400

ดูตัวไหนเมื่อไหร่?

ดู TPS เมื่อ	ดู RPS เมื่อ
วางแผนขนาด Database	วางแผนขนาด API Gateway / Load Balancer
คำนวณต้นทุนต่อธุรกรรม	ประเมิน Bandwidth
วัด business performance	ตั้งค่า Rate Limiting
ประเมิน throughput ทางธุรกิจ	ดูพฤติกรรมการใช้งานจริง

คำถามที่ควรถามเสมอ

เวลาใครบอกว่า “ระบบรองรับได้ 10,000 TPS”:

1. แน่ใจว่า TPS ไม่ใช่ RPS?
2. อัตราส่วน Request-to-Transaction (RPT) เป็นยังไง?
3. ระบบเป็น read-heavy หรือ write-heavy?

การสื่อสาร���ี่คลาดเคลื่อนระหว่าง Product กับ Tech เรื่อง capacity อาจนำไปสู่หายนะได้ — Sakul Montha

Sources

• Sakul Montha — “RPS vs TPS: สองคำที่คล้ายกันแต่ต่างกัน” (Medium, 2025-10-23) — ที่มาของตัวอย่าง 3 scenarios และ Request-to-Transaction ratio

Related

• AWS Services Overview — infrastructure ���ี่ใช้ metrics เหล่านี้วัด
• Spring Boot — backend app ที่วัด metrics เหล่าน��้
• 3 Pillars of Observability — Metrics เป็น 1 ใน 3 ���สาหลักของ observability